فوتبال و سیاست

 حاکمان عموماً علاقه دارند مردم کمتر در اطلاع کشمکش ها و نزاع های سیاسی باشند و بازی های قدرت، در همان سطح کلان خود باقی بمانند. اما دانستن از «پشت پرده ها» برای مردم جذاب است و اگر احساس کنند حکومتی اطلاعاتی را از آنها پنهان می دارد، نسبت به آن بدگمان می گردند. اینجاست که فوتبال به داد سیاستمداران می رسد و با ایجاد یک فضای گلادیاتوری که هم دعوا دارد، هم پشت پرده و افشا و هم هواداری و طرفداری، در واقع «یک فضای سیاسی مجازی» ایجاد می کنند تا مردم نیازهای ذکر شده را در آن ارضا کنند.

فوتبال پر است از مسائل پشت پرده و حاشیه و لذا علاقه به دانستن را در مردم اشباع می کند. لذاست که برنامه هایی که به حاشیه فوتبال می پردازند، پر بیننده ترین برنامه ها هستند و نشریات قوتبالی، پرفروش ترین، پر زرق و برق ترین و پر تعداد ترین. حواشی و مسائل پشت پرده فوتبال، آنچنان ذهن جامعه را به خود مشغول می کند که دیگر نه فرصتی و نه علاقه ای برای اندیشیدن به مسائل سیاسی نخواهند داشت. لذا شاهدیم در جوامعی که کمترین اطلاع رسانی سیاسی وجود دارد، بیشترین تبلیغ و گرایش به فوتبال هم جای دارد.

فوتبال همچنین «مبارزه» دارد، «حق» و «ناحق» دارد، «قضاوت» و «داوری» دارد، «محاکمه» و «تنبیه» دارد و اینها چیزی نیستند جر «یک فضای مجازی عدالت خواهی». اختلاف طبقاتی موجود درجوامع در قدرت و ثروت و اطلاع، همواره مهمترین عامل برای شوریدن و قیام مردم و اعتراضات خیابانی بوده است. اما فوتبال با قرار دادن آنها در یک فضای غیر واقعی، این نیاز به برابری را هم اشباع کاذب می کند.

در فوتبال می شود مستقیماً در زمین دعوا شرکت کرد، شعار داد، حتی فحش داد، در فوتبال «آزادی بیان کامل» وجود دارد. لذا حکومت ها خودشان برنامه های تلویزیونی و نشریات و سایت های فوتبالی را ایجاد و تقویت می کنند تا مردم «نیاز به آزادی» خود را در آنها ارضا کنند. باشگاه مخاطبین یا کمپین طرفداران به راه می اندازند، از آنها نظرخواهی می کنند و با ایشان مصاحبه می کنند تا کاملاً احساس آزادی نمایند.

فوتبال امروزه به مهمترین ابزار کنترل جامعه در حکومت ها تبدیل شده است. فوتبال محبوبیت عمومی دارد و تا موقعی که هست، همراه کردن توده های مردم در مبارزات و فعالیت های انقلابی و سیاسی تقریباً ناممکن است. زیرا اگر کسی بخواهد توده ها را با خود همراه سازد، لاجرم باید عدالت طلبی و آزادی خواهی آنها را از طریق میلِ به دانستن برانگیزد که فوتبال، هر سه اینها را تأمین نموده است. از آنسو خود، قدرت درون زایی است که اگر کسی مقابل آن ایستاده و به نقدش بپردازد، با لشکری از بزرگسالان پستانک به دهانی مواجه می شود که تاب ندارند کسی این اشباع کاذب را از آنها سلب کند. فوتبال به «سیگار» و «مشروب»ی می ماند که بدی و ضرر بدنی آن گرفته شده و همه مشغولش هستند و همانطورکه هیچ حکومتی با مبارزه جدی با سیگار، خود را از سود این تجارت عظیم محروم نمی سازد، هیچ حاکمیتی هم حاضر نمی شود با آگاهی بخشی نسبت به قدرت تخدیر فوتبال، خود را از نعمت جهل و ارضاء کاذب مردم محروم سازد.

پیروان امام روح الله...